Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdullah Bereket çocuklarda boy kısalığı ve büyüme hormonu tedavisi hakkında bilgiler verdi.
Çocuklarda,
büyüme hormonu eksikliğinden kaynaklanan boy kısalığı, okul yaşına
kadar fark edilmiyor. Oysa büyüme hormonunun eksikliği halinde tedaviye
mümkün olan en erken zamanda başlayıp, ergenlik dönemine kadar devam
edilmesi gerekiyor. Aileler çocuklarını aşıları bittikten sonra ciddi bir hastalıkla
karşılaşmadıktan sonra genellikle doktora götürmedikleri için büyüme
geriliği de geç anlaşılıyor. Büyüme geriliğinin sistemik hastalıkların
bir ön habercisi olabildiğini hatırlatan Marmara Üniversitesi Tıp
Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi uzmanı Prof. Dr. Abdullah Bereket, şu
bilgileri veriyor:
"Büyüme hormonu eksikliği teşhisi konulur konulmaz tedaviye
başlanmalı ve ergenlik çağında büyüme plaklarının kapanmasına kadar
devam edilmelidir. Ergenlik döneminde kemiklerin uç kısımlarındaki
büyüme plakları kapanır. Bazen 20 yaşında gelip boylarının uzatılmasını
isterler Büyüme plakları kapanınca boyun uzatılması mümkün olmaz. Kızlarda, âdet görmeye başladıktan sonra iki yıl daha büyüme olur
ve durur. Erkeklerde de ergenlik bittikten sonra büyüme durur. Bu
nedenle tedavinin ergenlik döneminden önce başlaması büyük önem
taşıyor." Bazen de anne ve baba, çocuklarındaki boy kısalığını fark ediyor, ancak
'Nasıl olsa ergenlikte boy atar' düşüncesiyle önemsemiyor. Fakat
çocuk ergenlikte de boy atmıyor. Bu defa hekime geç geliniyor. Aileler
çocuk doktoruna gitmediği gibi, bazen hekimler de çocukların boyunu
ölçmüyor. Oysa çocuk hangi nedenle doktora başvurmuş olursa olsun boy
ve kilosunun ölçülmesi ve grafik üzerinde değerlendirilmesi önem
taşıyor. Örneğin dokuz yaşındaki bir erkek çocuk 130 santimetre ise
normaldir. Aynı çocuk 119 santimetreyse bu, boy kısalığına girer. Bu
durumlarda büyüme geriliğinin nedeni araştırılmalı.
Gelişmekte olan toplumlarda refah seviyesinin artışı nedeniyle
yeni nesil daha uzun boylu. Türk toplumunda da halen her 20 yılda bir 2
santimetre uzama görülüyor. Boyu değerlendirmede iki kriter var. İlkinde, çocuğun yaşı ve
cinsiyetine göre belli standartlar çerçevesinde kıyaslama yapılıyor.
İkinci kriterde ise çocuğun anne ve babasının boy standardına bakılıp
bu hedeften sapma olup olmadığı araştırılıyor.
Çocukluk çağı döneminde bir çocuğun dört yaşından ergenliğe kadar
yılda 5-6 santimetre uzaması gerekiyor. Hatta ergenlik döneminde
çocuğun boyu yılda 7-10 santimetre uzayabiliyor. Aileler çocuğun
pantolon ve etek boyu değişmiyorsa, bir sene giydiğini uzun zaman
giyiyorsa, ayakkabı numarası çok değişmiyorsa büyüme geriliğinden
şüphelenebilir. Anne ve babaların çocuklarının boylarının uzamasında etkili
olduğunu düşündükleri bir formül var, o da spor. Genel olarak egzersiz
yapmanın büyüme hormonu seviyesini artırdığı biliniyor. Özellikle yüzme
tüm kasları çalıştırıldığı için önerilen bir spor dalı. Yüzme
çocukların obez olmasını önlediği gibi, kas ve kemik dokusunun da
sağlamlaşmasını sağlıyor.
Çocuk endokrinolojisi ve diyabet ile ilgili sorularınızı bize gönderin, Uzman Hekimlerimiz tarafından cevaplansın.. SORULAR>>